Kullanım Önerileri
Aşağıda yer alan bilgiler firmamızın uzun yıllardır edindiği tecrübeler ve taşlama alanında yapılan akademik çalışmalar ışığında derlenmiştir. Gerek mesleki tecrübemiz gerekse akademik açıdan değerlendirmek gerekirse; taşlama işlemi modellemesi oldukça güç bir konudur. Bu bağlamda yapılan genellemeler her zaman doğru sonuç vermeyebilir. Burada yer alan tavsiyeleri uygulamanıza rağmen sorun yaşıyorsanız, üreticiniz ile iletişime geçmenizi tavsiye ederiz.
KESME PARAMETRELERİNİN TAŞLAMA OPERASYONUNA ETKİLERİ
Taşlama işlemi 2 boyutta işleme yapan bir talaşlı imalat prosesidir. Bu proseste kesme parametreleri; iş parçasının yüzey kalitesi, işleme zamanı ve taş ömrü gibi faktörlere etki eden en önemli unsurdur. Etkin bir taşlama operasyonun gerçekleştirilebilmesi için her bir parametrenin üzerinde özenle durulması gerekmektedir.
ZIMPARA TAŞININ DEVRİ
Zımpara taşları üzerlerinde yazan maksimum çalışma hızlarını geçmedikleri kaydıyla çeşitli hızlarda kullanılabilirler. Geleneksel taşlama tezgahları yaygın olarak "Tek devir" veya "Çift devir" olarak üretilseler de modern tezgahlarda taş devri operatör tarafından farklı konfigürasyonlarda ayarlanabilmektedir. Birimi devir/dakikadır.
PASO DERİNLİĞİ
Kelime kökeni olarak "adım" manasına gelen paso kavramı, talaşlı imalat ve kaynaklı imalat literatüründe yaygın olarak kullanılmaktadır. Kesici takımın; talaş kaldırmak amacıyla iş parçasına doğru yaptığı her bir hareketi ifade eder. Milimetre cinsinden ifade edilir.
TABLA HIZI
Tabla hızı; iş parçasının taşlama taşına doğru yaptığı hareketin hızını ifade eder. Birimi metre/dakikadır. Kesme hızı, yüzey pürüzlülüğü, soğutma hızı ve taş ömrü gibi bir çok faktöre etki eder.
İLERLEME
Taşlama tezgâhının "Y" eksenindeki hareketini ifade eder. Bir başka deyişle her paso sonrası taşlama taşının yanal ilerlemesidir denilebilir. Diğer taşlama parametreleri taşlanan malzemenin mekanik özellikleri, iş parçasının geometrik yapısı, istenilen yüzey pürüzlüğü ve işleme zamanı gibi etmenlere göre belirlenirken; ilerleme diğer taşlama parametrelerine göre belirlenmelidir. Tabla hızı ve paso derinliği ile ters orantılı olmalıdır.
SOĞUTMA SIVISININ TAŞLAMA OPERASYONUNA ETKİLERİ
Taşlama taşının iş parçası yüzeyine çok geniş temas alanı ile kuvvet uygulaması yüksek sıcaklıklar oluşmasına neden olmaktadır. Operasyon esnasında talaş kaldırma sıcaklığı 800°C'lerden, 1500°C'lere kadar ulaşabilmektedir. Taşlama işleminin bu denli yüksek sıcaklıklarda gerçekleşmesi, gerek iş parçasının metalürjik özelliklerinin korunması açısından gerek taşlama taşının ömrü açısından ciddi riskler oluşturmaktadır. Bu nedenle soğutma sıvısı kullanımı ve seçimi son derece önemlidir. Soğutma sıvısının seçimi malzeme cinsi, iş parçası geometrisi ve taşlama parametrelerinin de içinde olduğu kompleks bir konudur.
Soğutma Sıvısı Tavsiyeleri
- Taş gözeneğini tıkayacak ağır yağların kullanımından kaçınılmalıdır.
- Yanıcı ve parlayıcı kimyasallar asla kullanılmamalıdır.
- Harici soğutma ünitesi kullanılmalıdır.
- Soğutma sıvısı çok iyi bir şekilde filtre edilmelidir.
- Soğutma sıvısı taşın dönüş yönünde ve iş parçasına paralel olarak uygulanmalıdır.
BİLEMENİN TAŞLAMA OPERASYONUNA ETKİLERİ
Tornalama, frezeleme gibi düzenli kesici takımların kullanıldığı talaş kaldırma uygulamalarında, kesici takımların köreldiğini gözlemlemek nispeten kolay bir durumdur. Yine bu uygulamalarda farklı iş parçaları için o iş parçasının malzeme cinsine ve uygulama tipine uygun takımın değiştirilmesi son derece kolaydır. Milyonlarca kesici taneciğin bir araya gelmesiyle oluşan zımpara taşlarının ne zaman köreldiğini saptamak son derece güçtür. Ayrıca zımpara taşının değiştirilmesi diğer talaşlı imalat yöntemlerine kıyasla son derece zahmetli bir iştir.
Tüm bu durumlar göz önüne alındığında, sürekli olarak farklı mekanik özelliklere sahip malzeme işleyen işletmelerin, her malzeme için farklı taş kullanması son derece güçtür. Bu nedenle her operasyon için farklı kesici takım davranışının gözlemlenmesi son derece doğaldır. Bu durumun ortaya çıkaracağı olumsuzluklar taşlama parametrelerinin optimize edilmesiyle birlikte buna paralel olarak taşın doğru zamanda ve doğru bir şekilde bilenmesi ile giderilebilecektir.
Bileme Tavsiyeleri
- Taşı sık bilemek ömrünü kısaltacaktır. Bu nedenle gereksiz bileme yapmaktan kaçınılmalıdır.
- Taşlama işlemine başlamadan önce taş yüzeyi gözle kontrol edilmeli, yüzeye yapışmış kalıntı ve taş gözeneğinin dolması durumu var ise bileme yapılmalıdır.
- Taşlama işlemi sorunsuz devam ederken, iş parçası yüzeyinde ısı hasarının oluşması taş körelmesinin habercisi olabilir. Bu durumda bileme yapılıp işleme bu şekilde devam edilmelidir.